Loading Posts...

Rachunkowość kreatywna a oszustwo – gdzie leży granica?

Rachunkowość to temat istotny dla wszystkich przedsiębiorców. To podstawa całej działalności firmy i myli się ten, kto uważa, że jest to jedynie żmudne zapisywanie transakcji. To rachunkowość pozwala ocenić kondycję finansową przedsiębiorstwa, porównać jego stan z latami poprzednimi i prognozować kolejne lata działalności firmy. Są to istotne informacje nie tylko dla zarządu firmy, ale także dla inwestorów, kontrahentów czy kredytodawców.

Wielu przedsiębiorców posuwa się do nielegalnych zagrywek, których celem jest poprawa wizerunku finansowego firmy. Na szczęście sprawiedliwość prędzej czy później dosięga nieuczciwych przedsiębiorców próbujących przedstawiać zniekształcony obraz firmy.  Chociaż księgowość kreatywna ma zastosowanie w granicach prawa, zgodnie z zasadami rachunkowości i jest w pełni legalna, często uważana jest za oszustwo. Czy warto stosować tę formę księgowości? Jakie są jej główne cele? Czy kreatywna księgowość to faktycznie oszustwo? Zapraszamy do lektury o tym innowacyjnym kierunku księgowości.

Rachunkowość kreatywna a agresywna

Rozróżnienie powyższych pojęć jest szczególnie istotne podczas analizy księgowości kreatywnej. Posłużymy się definicjami przedstawionymi przez P. Guta:

Rachunkowość kreatywna – oznacza prowadzenie rejestracji, ewidencji, przetwarzanie i prezentację zdarzeń gospodarczych przy zastosowaniu obowiązujących przepisów i właściwie interpretowanych zasad rachunkowości w sposób, który nie jest bezpośrednio w tych przepisach wskazany, a który jest wynikiem pomysłowego, twórczego i niestandardowego zastosowania tych przepisów i zasad.

Rachunkowość agresywna – to świadome, zamierzone i celowe prowadzenie rejestracji, ewidencji, przetwarzanie i prezentacja zdarzeń gospodarczych w sposób sprzeczny z przepisami lub przy niewłaściwie i tendencyjnie interpretowanych przepisach oraz zasadach rachunkowości, które może zaszkodzić użytkownikom informacji księgowych poprzez przedstawieni innej (lepszej lub gorszej) niż rzeczywista sytuacji ekonomicznej jednostki. (P. Gut: Kreatywna księgowość a fałszowanie sprawozdań finansowych, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2006, s. 2.)

Autor wyraźnie odróżnia od siebie obie ,,techniki”, a podstawową kwestią, która je dzieli jest stosowanie się do prawa – księgowość kreatywna to działalność w pełni legalna, agresywna zaś to przestępstwo lub próba jego popełnienia.

Główne cele księgowości kreatywnej

Ze względu na złożoność zagadnienia jak i wiele sprzecznych opinii na jego temat, można wyróżnić zarówno pozytywne, jak i negatywne cele stosowania tej formy rachunkowości:

  • Pomniejszenie wartości strat lub zwiększanie zysku,
  • Ukrywanie powstałego ryzyka finansowego,
  • Manipulacja wskaźnikami stosowanymi w sprawozdaniu finansowym,
  • Pozyskanie kapitału, który byłby niemożliwy do osiągnięcia pozostałymi metodami,
  • Przedstawienie możliwie najbardziej pozytywnej wizji przedsiębiorstwa przed kontrahentami, inwestorami, kredytodawcami,
  • Unikanie negatywnych skutków, które wynikają z działalności przedsiębiorstwa i aktualnej kondycji finansowej.

Czy należy więc utożsamiać kreatywne wykorzystanie zasad rachunkowości i prawa jako manipulację w celu zaprezentowania zniekształconego wizerunku firmy, co często skutkuje wymiernymi korzyściami?

Należy przede wszystkim wyznaczyć stanowczą granicę między tym, co jest przestępstwem, a co nie. Manipulacja sprawozdaniami finansowymi czy zawyżanie przychodów oczywiście zaliczają się do pierwszej grupy. Bywają jednak kwestie, które są dyskusyjne. Istnieje także wiele opinii, które księgowość kreatywną rozumieją jako formę rachunkowości, stosowaną w granicach prawa i możliwości, które ono przewiduje, aby móc polepszyć wizerunek firmy w sposób legalny. Chcąc jednak stosować tego typu procedury warto skorzystać z fachowej pomocy, aby nieumyślnie nie popełnić nieodwracalnego błędu. Jako firma, która zatrudnia osobną księgowość lub korzysta z księgowości outsrocingowej również warto upewnić się, że współpracujemy z bardzo doświadczonym księgowym, który na bieżąco uzupełnia swoją wiedzę w oparciu o nowelizacje ustaw.

Nowatorstwo czy oszustwo?

Podsumowując powyższe rozważania nasuwa się wniosek, że jak zawsze nic nie jest tylko czarne lub białe. Każdy ma własne granice uczciwości – dla jednych stanowią one prawo i ogólnie przyjęte zasady, dla innych wykraczają poza legalną działalność. Skutki stosowania tej drugiej techniki są jednak łatwe do przewidzenia i nigdy przynoszą pozytywnych skutków tym, którzy je stosują.

Dlaczego więc,  mimo definicji stosującej słowo ,,kreatywność”, taka rachunkowość odbierana jest negatywnie? Kreatywność to przecież zjawisko kryjące w sobie powstawanie nowych idei, tworzenie nieszablonowych koncepcji, których skutkiem jest powstawanie innowacyjnych  i oryginalnych rozwiązań. Nie ma tu więc słowa o oszustwie, a jednak to z nim kojarzona jest ta forma rachunkowości i przyrównywana do oszustwa.

Nie będziemy w tym temacie radzić, czy warto korzystać z rachunkowości kreatywnej.  Pozostawiamy każdemu miejsce do własnych rozważań i subiektywnej oceny tego zjawiska.

5.00 śr ocena (99% wynik) - 14 liczba głosów

Kamila Horodecka

Studentka kierunku Finanse w Przedsiębiorstwach na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego. Obecnie przygotowująca się do egzaminów ACCA w zakresie rachunkowości i finansów, w tym kontrolingu oraz audytu przedsiębiorstw. W mBiuro odpowiedzialna za kontakt z klientami oraz marketing. Prywatnie miłośniczka kotów i ciężkich brzmień.

Show one comment

Sierpień 16, 2017
0

Korzystam z księgowości mobilnej, która łączy w sobie cechy tradycyjnej księgowości połączonej z nutą nowoczesności i dzięki temu od początku prowadzenia swojej firmy wiem co to znaczy kreatywna księgowość, a rzeczywiście na początku mojej przygody z biznesem utożsamiałam to z jakiegoś rodzaju oszustwem.

Leave a Comment

Loading Posts...