Loading Posts...

Prezydent skierował do Sejmu projekt nowelizacji ustawy już na początku sierpnia tego roku. Ma on dopracować obowiązującą już ustawę o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej z 5 sierpnia 2015 roku. Projekt ma zostać przekazany do dalszych prac w komisjach sprawiedliwości i samorządu terytorialnego. Kto skorzysta na nowych przepisach, jeżeli wejdą w życie?

Proponowana nowelizacja powstała we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości i Instytutem Wymiaru Sprawiedliwości. W gruncie rzeczy nie jest niczym rewolucyjnym, bowiem przepisy dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej obowiązują już od dwóch lat. Niestety, tylko nieliczne osoby faktycznie korzystają z tego przywileju. Według specjalistów wynika to z niedoprecyzowania przepisów. W 2016 roku udzielono 377 506 bezpłatnych porad prawnych, co oznacza, że na jeden punkt udzielający pomocy, przypadła 1 porada dziennie.

Jakie zmiany przewiduje prezydencki projekt?

Poszerzenie kręgu osób uprawnionych do bezpłatnych porad

Obecnie prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej przysługuje:

  • osobie, której w okresie 12 miesięcy poprzedzających zwrócenie się o udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej, zostało przyznane świadczenie z pomocy społecznej (na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej) i wobec której w tym okresie nie wydano decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia;
  • osobie, która nie ukończyła 26 roku życia;
  • osobie, która ukończyła 65 rok życia;
  • osobie, która posiada Kartę Dużej Rodziny;
  • osobie, która posiada ważną legitymację weterana albo legitymację weterana poszkodowanego;
  • osobie, która uzyskała zaświadczenie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (zaświadczenie, o którym mowa w ustawie z 24 stycznia 1991 roku);
  • osobie, która jest w ciąży (dotyczy porad związanych z ciążą i urodzeniem dziecka, praw rodzicielskich i pracowniczych).

Po wprowadzeniu zmian, z pomocy prawnej mogłaby skorzystać każda osoba:

  • bezrobotna;
  • niepełnosprawna;
  • która uzyskała decyzję o przyznaniu świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci;
  • której dochód członka rodziny, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, osiągnięty w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających zwrócenie się o udzielenie pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nie przekroczył kwoty 2000 zł, oraz 3000 zł w przypadku osób prowadzących jednoosobowe gospodarstwo domowe;
  • która jest objęta pomocą na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
  • która jest objęta kuratelą, a potrzebę uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego potwierdził kurator sądowy;
  • która zamieszkuje w lokalu, który wchodził w skład publicznego zasobu mieszkaniowego i która otrzymała wypowiedzenie stosunku prawnego odpłatnego używania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 lub ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, lub wobec której zostało wytoczone powództwo o nakazanie przez sąd opróżnienia lokalu;
  • która pełni funkcję rodziny zastępczej lub prowadzi rodzinny dom dziecka;
  • która uzyskała wizę repatriacyjną wydaną na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji w okresie 5 lat od nabycia obywatelstwa polskiego;
  • która jest obywatelem polskim, powróciła i przebywa z zamiarem stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w ciągu 5 lat kalendarzowych bezpośrednio przed powrotem, nieprzerwanie zamieszkiwała poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; osoba taka jest uprawniona do korzystania z nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w okresie 12 miesięcy od dnia powrotu.

Mediacje

Nowością przewidzianą w projekcie jest wprowadzenie mediacji jako formy udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej. Mediacja mogłaby być prowadzona w każdym punkcie tak samo, jak pomoc prawna. W celu skorzystania z tej metody rozwiązywania sporów, osoba uprawniona musiałaby złożyć odpowiedni wniosek. Prowadzenie bezpłatnej mediacji na wniosek sądu nadal nie byłoby możliwe. To samo dotyczy sytuacji, gdy zachodzi podejrzenie, że pomiędzy stronami występuje przemoc.

Poradnictwo obywatelskie

Nieodpłatne poradnictwo ma zapobiec marginalizacji społecznej osób korzystających z porad prawnych. Język prawniczy nie należy do najłatwiejszych. Wprowadzenie punktów poradnictwa obywatelskiego ma posłużyć osobom, które uzyskały już pomoc prawną lub same znalazły ją korzystając z innych źródeł we właściwym zrozumieniu przepisów. Poradnictwo ma stać się elementem edukacji prawnej, zmierzającej do zwiększenia świadomości prawnej społeczeństwa. Każdy obywatel powinien znać swoje prawa i umieć umiejętnie z nich korzystać.

Dyżury i punkty pomocy

Proponowane przepisy dają możliwość lokalnym samorządom dostosowania usług oferowanych w systemie do potrzeb lokalnej społeczności. Wyznaczone punkty będą prowadzić dyżury, na które mają się składać 4 godziny w wyznaczonym dniu. Starostwo może przypisywać konkretne specjalizacje do poszczególnych punktów. Specjalizacje określa się poprzez dziedziny prawa lub problematyki nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, świadczonych podczas dyżuru, albo poprzez wskazanie grupy osób uprawnionych, do której w szczególności adresowana jest nieodpłatna pomoc prawna lub nieodpłatne poradnictwo obywatelskie świadczone podczas dyżuru.

Projekt ustawy wraz z komentarzem dostępny jest tutaj:

Prezydencki projekt zmian w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej

5.00 śr ocena (99% wynik) - 8 liczba głosów

Kinga Kniecińska

Studentka prawa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jednak to z życia czerpie najwięcej wiedzy. Wciąż szukając nowych wyzwań pod lupę bierze teraz najgorętsze tematy ze świata prawniczego. Ceni dystans i nutę czarnego humoru. W mBiuro zajmuje się obsługą klientów oraz działaniami marketingowymi. Prywatnie miłośniczka dobrej kawy i zakupów.

Show 5 comments

Listopad 9, 2017
0

Moim zdaniem zmiana na lepsze , zobaczymy jak w praktyce to wszystko będzie działać

Listopad 9, 2017
0

Bardzo korzystne zmiany, zdecydowanie na plus.
Fajną opcją jest edukacja prawna, na pewno wiele osób chciałoby z tej możliwości skorzystać.:)

Listopad 13, 2017
0

Zmiany na plus 🙂

Listopad 16, 2017
0

Zmiany tak jak autor zauważył nie są niczym rewolucyjnym, wiele fundacji oraz organizacji pro-społecznych prowadzi bezpłatne porady prawne dla osób wymienionych w projekcie nowelizacji tej ustawy, o której mowa w artykule. Jednakże muszę przyznać, że artykuł jest interesujący i porusza bardzo ważny temat.

Listopad 30, 2017
0

Również uważam, że są to bardzo korzystne zmiany, niestety, tak jak autorka wspomniała tylko nieliczne osoby korzystają z możliwości jakie daje nieodpłatna pomoc prawna. Wydaje mi się, że wynika to zarówno z niedoprecyzowania przepisów jak również z braku doinformowania oraz wiedzy na temat tego typu pomocy.

Leave a Comment

Loading Posts...